Hội thảo PHÒNG NGỪA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG ngày 21/8/2010 tại BVPSN BÌNH DƯƠNG
22/09/2016Hội thảo PHÒNG NGỪA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG ngày 21/8/2010 tại BVPSN BÌNH DƯƠNG
TẦM SOÁT UNG THƯ CỔ TỬ CUNG
BS Huỳnh Thị Kim Chi - CKII sản phụ khoa
Giám đốc games đổi thưởng PSNBC BD
· Hầu hết ung thư cổ tử cung (KCTC) diễn biến từ từ chứ không bùng nổ.
· Tổn thương tiền ung thư có thể biến thể ở bề mặt
· KCTC có thể tại chỗ nhiều năm.
· Phát hiện tổn thương CTC bằng các kỹ thuật tầm soát sẵn có.
· Tầm soát KCTC giúp giảm tử vong, giảm tỷ suất bệnh.
· Hiệu quả tùy thuộc tỷ lệ dân số được tầm soát.
1988: Hội Sản Phụ Khoa và Hội Ung Thư Hoa Kỳ thống nhất khuyến cáo:
· Phụ nữ>=18 tuổi đã hoặc đang hoạt động tình dục tích cực nên khám PK và làm Pap’smear mỗi năm 1 lần.
· Sau 3 lần Pap (-), khoảng cách tầm soát có thể thưa ra hơn, do BS thăm khám quyết định.
Hoa Kỳ:
· Mỗi năm phát hiện 600.000 ca CIN
( cervical intra epithelium neoplasia).
· KCTC phát hiện giai đoạn sớm hơn trước.
· Tỷ lệ tử vong do KCTC giảm từ hàng 1 thành 7
· Nguy cơ cao:nữ quan hệ tình dục ở giữa độ tuổi vị thành niên và có nhiều bạn tình.
· Sàng lọc nhằm phát hiện các tổn thương trong biểu mô CTC (CIN).Bị CIN thời gian ngắn sau lần giao hợp có lây nhiễm nhưng không biết.
· Tuổi tb KCTCXL trước kia là 50 nay giảm còn 40
· Ngày nay KCTCXL nhiều hơn ở tuổi
· Ngày nay KCTCXL nhiều hơn ở tuổi 20-30.
· Càng ngày càng nhiều K tuyến CTC
Các xét nghiệm tầm soát KCTC
Xét nghiệm tế bào học
Pap’smear
· 1949: George Papanicolaou giới thiệu (Pap’smear =Papanicolaou).
· Xử dụng rộng rãi, phổ biến trên thế giới và Việt Nam.
· NC khẳng định vai trò của Pap: nhóm có tầm soát bằng Pap có tỷ lệ KCTC XL ít đi 2-10 lần.
· Phát hiện thay đổi bề mặt tế bào vùng chuyển tiếp CTC, phần lớn do HPV.
· Độ nhậy từ 37-84%,độ chuyên biệt là 86-100%.
· Phụ nữ sau MK: Pap phát hiện thấp vì thay đổi cấu trúc giải phẫu và mô học CTC
· Phải làm Pap nhiều lần liên tiếp giảm sai số.
Đánh giá một phết tế bào ÂD bất thường
Nguyên nhân của Pap bất thường
· Ung thư xâm lấn
· CIN
· Thay đổi teo
· Sùi mào gà phẳng
· Viêm, đặc biệt do Trichomonas và viêm CTC mãn tính
· Tái tạo sau tổn thương ( chuyển sản)
· Ung thư âm đạo
· Ung thư âm hộ
· Ung thư nội mạc TC, ống dẫn trứng, buồng trứng
· Xạ trị trước đây
Lưu ý
· Pap không là công cụ chẩn đoán mà chỉ là tầm soát.
· Chẩn đoán phải dựa trên sinh thiết mô.
· Pap có giá trị để tầm soát CIN. Các bệnh lý ác tính của thân TC, ống dẫn trứng, buồng trứng hiếm khi có Pap(+).
· Hầu hết tổn thương CTC từ vùng chuyển tiếp, phải lấy mẫu từ vùng nầy.
Soi CTC
· Do Hans Hinselman năm 1925.
· Tin rằng KCTC bắt đầu từ một nốt nhỏ ở bề mặt biểu mô có thể nhìn thấy bằng tăng độ phóng đại và độ chiếu sáng.
· Biến đổi sinh lý lành tính ở CTC + thay đổi bất thường với tổn thương tiền xâm lấn (XL) hoặc mới XL.
· Nhưng lúc đó quan niệm không rõ ràng và xử dụng thuật ngữ soi không chính xác
· 1960s: chấp nhận nhiều hơn nhưng chưa cao vì Pap rẻ hơn, dễ làm hơn,(-) giả thấp hơn so với soi CTC do 1 BS mới thực hiện.
· Qua 20 năm, soi CTC trở nên:
- phổ biến hơn
- kỹ thuật hỗ trợ Pap (căn bản khoa học,thuật ngữ soi CTC).
Nạo kênh CTC sinh thiết (ECC)
* Chỉ định: Tất cả bệnh nhân soi CTC, trừ khi đang có thai,
* ECC được làm từ lỗ trong tới lỗ ngoài CTC.
ECC: nạo hết chu vi nhưng không lấy muỗng nạo ra, nạo 2 lần, phải lấy được mô đệm CTC nếu có thể
HPV
· Phát hiện là nguyên nhân KCTC từ 1976
· Có HPV ở 95-100% KCTC và 75-95% HSIL
· Trên 100 chủng HPV.
· 2 nhóm nguy cơ cao sinh K và nguy cơ thấp sinh mụn cóc, chồi sùi...
· HPV 16,18 có ở >=70% KCTC
· Thời gian tb từ khi bắt đầu nhiễm HPV đến xuất hiện KCTCXL: 15 năm, có thể 4,5 năm tùy tình trạng miễn dịch và các yếu tố nguy cơ phối hợp.
· 80% bị nhiễm HPV thoáng qua, không triệu chứng, tự khỏi (50% kéo dài khoảng 8 tháng,30% khoảng 12 tháng,9% khoảng 2 năm).
· Nhiễm HPV mãn tính thường gặp ở người lớn tuổi.
· Tái nhiễm hoặc nhiễm thêm các chủng khác.
· 2 kỹ thuật xét nghiệm phát hiện HPV là HPV DNA PCR và HPV DNA Hydrid Capture.
· PCR phát hiện và định danh được HPV với mẫu ít siêu vi.
· HPV DNA Hydrid Capture cho biết HPV thuộc nhóm nguy cơ cao hay thấp nhưng không định danh được túyp,mẫu cần nhiều siêu vi.
· HPV DNA: công cụ XN hỗ trợ đắc lực cho Pap.
Khoét chóp
Chỉ định:
· ECC(+)
· Pap(+) + soi CTC (+) + sinh thiết có KCTC vi XL (xác định mức độ lan rộng).
· Nghi có bất thường ở kênh CTC nhưng giới hạn tổn thương không nhìn thấy dưới soi.
· Hậu MK có Pap bất thường (tổn thương thường nằm trong kênh CTC).
· Khoét chóp hẹp chỉ lấy phần kênh CTC thôi nếu cổ ngoài không thấy tổn thương và lỗ CTC đủ rộng.
· Hoa Kỳ: khoét chóp CTC để chẩn đoán, nhân thể được dùng điều trị cho người trẻ còn muốn có con.
· Các nước khác như Châu Âu: khoét chóp chính là một phương pháp điều trị CIN.
· Bằng dao may đáy bằng mũi Stumdorf hoặc đốt cầm máu và để hở
· Bằng Laser không nhập viện,không đau bụng kinh sau phẫu thuật nhưng 63% có artifact khó đánh giá bờ cắt và khó nhận biết CIN về sau.
· Bằng vòng điện ( Loop electrosurgical excision procedure= LEEP)
· Làm ngoại trú
· Mẫu mô đủ để khảo sát.
· Chẩn đoán và điều trị được làm cùng một lúc.
· KCTCXL giai đoạn sớm được xác định trong khi soi CTC trước đó không thấy.
· 1-2% bị chảy máu.
· Tác hại lâu dài trên thai nghén không rõ nhưng vẫn thấy nhiều người có thai sau LEEP
BS Huỳnh Thị Kim Chi - CKII sản phụ khoa
Giám đốc games đổi thưởng PSNBC BD
· Hầu hết ung thư cổ tử cung (KCTC) diễn biến từ từ chứ không bùng nổ.
· Tổn thương tiền ung thư có thể biến thể ở bề mặt
· KCTC có thể tại chỗ nhiều năm.
· Phát hiện tổn thương CTC bằng các kỹ thuật tầm soát sẵn có.
· Tầm soát KCTC giúp giảm tử vong, giảm tỷ suất bệnh.
· Hiệu quả tùy thuộc tỷ lệ dân số được tầm soát.
1988: Hội Sản Phụ Khoa và Hội Ung Thư Hoa Kỳ thống nhất khuyến cáo:
· Phụ nữ>=18 tuổi đã hoặc đang hoạt động tình dục tích cực nên khám PK và làm Pap’smear mỗi năm 1 lần.
· Sau 3 lần Pap (-), khoảng cách tầm soát có thể thưa ra hơn, do BS thăm khám quyết định.
Hoa Kỳ:
· Mỗi năm phát hiện 600.000 ca CIN
( cervical intra epithelium neoplasia).
· KCTC phát hiện giai đoạn sớm hơn trước.
· Tỷ lệ tử vong do KCTC giảm từ hàng 1 thành 7
· Nguy cơ cao:nữ quan hệ tình dục ở giữa độ tuổi vị thành niên và có nhiều bạn tình.
· Sàng lọc nhằm phát hiện các tổn thương trong biểu mô CTC (CIN).Bị CIN thời gian ngắn sau lần giao hợp có lây nhiễm nhưng không biết.
· Tuổi tb KCTCXL trước kia là 50 nay giảm còn 40
· Ngày nay KCTCXL nhiều hơn ở tuổi
· Ngày nay KCTCXL nhiều hơn ở tuổi 20-30.
· Càng ngày càng nhiều K tuyến CTC
Các xét nghiệm tầm soát KCTC
Xét nghiệm tế bào học
Pap’smear
· 1949: George Papanicolaou giới thiệu (Pap’smear =Papanicolaou).
· Xử dụng rộng rãi, phổ biến trên thế giới và Việt Nam.
· NC khẳng định vai trò của Pap: nhóm có tầm soát bằng Pap có tỷ lệ KCTC XL ít đi 2-10 lần.
· Phát hiện thay đổi bề mặt tế bào vùng chuyển tiếp CTC, phần lớn do HPV.
· Độ nhậy từ 37-84%,độ chuyên biệt là 86-100%.
· Phụ nữ sau MK: Pap phát hiện thấp vì thay đổi cấu trúc giải phẫu và mô học CTC
· Phải làm Pap nhiều lần liên tiếp giảm sai số.
Đánh giá một phết tế bào ÂD bất thường
Nguyên nhân của Pap bất thường
· Ung thư xâm lấn
· CIN
· Thay đổi teo
· Sùi mào gà phẳng
· Viêm, đặc biệt do Trichomonas và viêm CTC mãn tính
· Tái tạo sau tổn thương ( chuyển sản)
· Ung thư âm đạo
· Ung thư âm hộ
· Ung thư nội mạc TC, ống dẫn trứng, buồng trứng
· Xạ trị trước đây
Lưu ý
· Pap không là công cụ chẩn đoán mà chỉ là tầm soát.
· Chẩn đoán phải dựa trên sinh thiết mô.
· Pap có giá trị để tầm soát CIN. Các bệnh lý ác tính của thân TC, ống dẫn trứng, buồng trứng hiếm khi có Pap(+).
· Hầu hết tổn thương CTC từ vùng chuyển tiếp, phải lấy mẫu từ vùng nầy.
Soi CTC
· Do Hans Hinselman năm 1925.
· Tin rằng KCTC bắt đầu từ một nốt nhỏ ở bề mặt biểu mô có thể nhìn thấy bằng tăng độ phóng đại và độ chiếu sáng.
· Biến đổi sinh lý lành tính ở CTC + thay đổi bất thường với tổn thương tiền xâm lấn (XL) hoặc mới XL.
· Nhưng lúc đó quan niệm không rõ ràng và xử dụng thuật ngữ soi không chính xác
· 1960s: chấp nhận nhiều hơn nhưng chưa cao vì Pap rẻ hơn, dễ làm hơn,(-) giả thấp hơn so với soi CTC do 1 BS mới thực hiện.
· Qua 20 năm, soi CTC trở nên:
- phổ biến hơn
- kỹ thuật hỗ trợ Pap (căn bản khoa học,thuật ngữ soi CTC).
![Hội thảo PHÒNG NGỪA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG ngày 21/8/2010 tại BVPSN BÌNH DƯƠNG](http://ariz7.com/uploads/noidung/images/baiviet/hoi-thao-phong-ngua-ung-thu-co-tu-cung-ngay-2182010-tai-bvpsn-binh-duong.jpg)
Nạo kênh CTC sinh thiết (ECC)
* Chỉ định: Tất cả bệnh nhân soi CTC, trừ khi đang có thai,
* ECC được làm từ lỗ trong tới lỗ ngoài CTC.
ECC: nạo hết chu vi nhưng không lấy muỗng nạo ra, nạo 2 lần, phải lấy được mô đệm CTC nếu có thể
HPV
· Phát hiện là nguyên nhân KCTC từ 1976
· Có HPV ở 95-100% KCTC và 75-95% HSIL
· Trên 100 chủng HPV.
· 2 nhóm nguy cơ cao sinh K và nguy cơ thấp sinh mụn cóc, chồi sùi...
· HPV 16,18 có ở >=70% KCTC
· Thời gian tb từ khi bắt đầu nhiễm HPV đến xuất hiện KCTCXL: 15 năm, có thể 4,5 năm tùy tình trạng miễn dịch và các yếu tố nguy cơ phối hợp.
· 80% bị nhiễm HPV thoáng qua, không triệu chứng, tự khỏi (50% kéo dài khoảng 8 tháng,30% khoảng 12 tháng,9% khoảng 2 năm).
· Nhiễm HPV mãn tính thường gặp ở người lớn tuổi.
· Tái nhiễm hoặc nhiễm thêm các chủng khác.
· 2 kỹ thuật xét nghiệm phát hiện HPV là HPV DNA PCR và HPV DNA Hydrid Capture.
· PCR phát hiện và định danh được HPV với mẫu ít siêu vi.
· HPV DNA Hydrid Capture cho biết HPV thuộc nhóm nguy cơ cao hay thấp nhưng không định danh được túyp,mẫu cần nhiều siêu vi.
· HPV DNA: công cụ XN hỗ trợ đắc lực cho Pap.
Khoét chóp
Chỉ định:
· ECC(+)
· Pap(+) + soi CTC (+) + sinh thiết có KCTC vi XL (xác định mức độ lan rộng).
· Nghi có bất thường ở kênh CTC nhưng giới hạn tổn thương không nhìn thấy dưới soi.
· Hậu MK có Pap bất thường (tổn thương thường nằm trong kênh CTC).
· Khoét chóp hẹp chỉ lấy phần kênh CTC thôi nếu cổ ngoài không thấy tổn thương và lỗ CTC đủ rộng.
· Hoa Kỳ: khoét chóp CTC để chẩn đoán, nhân thể được dùng điều trị cho người trẻ còn muốn có con.
· Các nước khác như Châu Âu: khoét chóp chính là một phương pháp điều trị CIN.
· Bằng dao may đáy bằng mũi Stumdorf hoặc đốt cầm máu và để hở
· Bằng Laser không nhập viện,không đau bụng kinh sau phẫu thuật nhưng 63% có artifact khó đánh giá bờ cắt và khó nhận biết CIN về sau.
· Bằng vòng điện ( Loop electrosurgical excision procedure= LEEP)
· Làm ngoại trú
· Mẫu mô đủ để khảo sát.
· Chẩn đoán và điều trị được làm cùng một lúc.
· KCTCXL giai đoạn sớm được xác định trong khi soi CTC trước đó không thấy.
· 1-2% bị chảy máu.
· Tác hại lâu dài trên thai nghén không rõ nhưng vẫn thấy nhiều người có thai sau LEEP
![Hội thảo PHÒNG NGỪA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG ngày 2182010 tại BVPSN BÌNH DƯƠNG](http://ariz7.com/uploads/noidung/images/baiviet/hoi-thao-phong-ngua-ung-thu-co-tu-cung-ngay-2182010-tai-bvpsn-binh-duong1.jpg)
Tags
thông tin khoa học thong tin khoa hoc Hội thảo PHÒNG NGỪA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG ngày 21/8/2010 tại BVPSN BÌNH DƯƠNG hoi thao phong ngua ung thu co tu cung ngay 21 8 2010 tai bvpsn binh duong
Bài viết khác
- Bệnh tuyến giáp và thai
- Tế bào gốc và các ứng dụng trong y khoa
- Tân sinh trong biểu mô cổ tử cung
- Hội thảo PHÒNG NGỪA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG ngày 21/8/2010 tại BVPSN BÌNH DƯƠNG
- Tổng quan về ung thư phụ khoa
- Tóm tắt lịch khám thai nhi cần thiết cho một thai kỳ
- Sàng lọc khiếm thính sơ sinh tại games đổi thưởng phụ sản nhi
- Ý nghĩa của siêu âm đối với người có thai 3 tháng đầu và người nghi ngờ có thai
- Cập nhật chuẩn đoán và điều trị bệnh lý sàn chậu nữ - BS NGUYỄN BÁ MỸ NHI